Kraków chce zawęzić SCT do ścisłego centrum
Korekta krakowskiej Strefy Czystego Transportu (SCT) postępuje etapami. Pod koniec października miasto zaproponowało, by w latach 2027–2028 opłaty zostały na poziomie z 2026 roku. Od 17 listopada kierowcy mogą też odnawiać zwolnienia na 2027 rok. W tym samym czasie Zarząd Dróg Miasta Krakowa (ZDMK) na polecenie prezydenta Łukasza Gibały analizował zmiany granic strefy i wymagań dla pojazdów. Teraz miasto przedstawiło projekt tej szerszej korekty.
Strefa tylko w centrum
Obecnie SCT obejmuje ok. 196 km², czyli niemal cały Kraków. Po zmianie miałaby objąć ok. 0,99 km²: obszar w obrębie I obwodnicy oraz teren do al. Krasińskiego. Strefa nie znika, a normy emisji spalin się nie zmieniają.
Miasto uzasadnia to pomiarami. W 2024 roku normę dwutlenku azotu przekroczono tylko przy al. Krasińskiego: stężenie wyniosło 45 µg/m³ przy dopuszczalnych 40 µg/m³. Według pisma GIOŚ z 9 lipca 2025 roku przekroczenie dotyczyło ok. 0,2 km² zamieszkanych przez 9387 osób. W 2025 roku po raz pierwszy od dziesięciu lat w aglomeracji krakowskiej nie było przekroczenia tej normy. Poprawa przy al. Krasińskiego nastąpiła jeszcze przed uruchomieniem strefy 1 stycznia 2026 roku.
Prądnik Biały i Prądnik Czerwony leżą na północ od centrum, więc znalazłyby się poza strefą. Jej zasady obowiązywałyby dopiero przy wjeździe do ścisłego śródmieścia. Tak samo byłoby z kierowcami z Zielonek, którzy dojeżdżają do Krakowa od północy.
Zwolnienia bez zameldowania
Projekt rozszerza krąg osób zwolnionych. Zwolnienie przysługiwałoby nie tylko właścicielom aut, lecz także mieszkańcom, którzy legalnie korzystają z cudzego auta. Chodzi m.in. o auta służbowe i należące do spółek, pojazdy w najmie, dzierżawie lub użyczeniu oraz objęte wspólnością majątkową małżeńską.
Za mieszkańca miasto uzna osobę mieszkającą w Krakowie, bez wymogu zameldowania. W styczniu nieprawomocnym wyrokiem podważył go WSA w Krakowie. Warunkiem pozostaje rozliczanie podatku dochodowego lub rolnego w Krakowie. Zwolnieni byliby też pacjenci placówek medycznych w strefie, po potwierdzeniu wizyty.
Zwolnienie objęłoby auta nabyte przed 1 stycznia 2029 roku. Od 2029 roku trzeba będzie mieć ten sam samochód bez przerwy od 31 grudnia 2028 roku. Wykup auta z leasingu ani przekazanie go w najbliższej rodzinie nie odbierze zwolnienia. Kontrola odbywałaby się po numerze rejestracyjnym, więc zniknie nalepka za 5 zł.
Opłaty i trwające konsultacje
Projekt nie zmienia stawek. Wjazd za opłatą byłby możliwy do końca 2028 roku, a od 2029 roku przestałby być możliwy. Obecna uchwała przewiduje abonament 30-dniowy za 100 zł w 2026 roku, 250 zł w 2027 roku i 500 zł w 2028 roku oraz 2,50 zł za godzinę.
Osobno do 27 listopada trwają konsultacje propozycji, by w latach 2027–2028 utrzymać stawki z 2026 roku. Spotkanie otwarte zaplanowano na środę 18 listopada w godz. 17.00–19.00 w Klastrze Innowacji Społeczno-Gospodarczych Zabłocie przy ul. Zabłocie 20 (sala 005). W czwartek 19 listopada w godz. 8.00–16.00 eksperci dyżurują pod numerem 12 616 72 55.
Co dalej
Projekt ma przejść konsultacje społeczne, a potem trafić pod głosowanie Rady Miasta Krakowa. Zmiany weszłyby w życie 30 dni po ogłoszeniu uchwały. Do tego czasu obowiązują obecne granice i zasady. Wniesione wcześniej opłaty i przyznane zwolnienia zachowają ważność, jeśli spełniają nowe warunki. Szczegóły projektu podaje strona ZDMK.
Mieszkańców gmin podkrakowskich nadal nie obejmuje zwolnienie dla mieszkańców, bo projekt wiąże je z zamieszkaniem i rozliczaniem podatku w Krakowie. 2 listopada władze powiatu krakowskiego ponownie przekazały magistratowi swój sprzeciw wobec uchwały o SCT. Wskazały w nim na nierówne traktowanie mieszkańców podkrakowskich gmin i naruszenie przepisów wyższego rzędu. Według relacji powiatu wiceprezydent Jan Hoffman zapewnił, że to stanowisko zostanie wzięte pod uwagę przy przygotowaniu zmian.