Upał 3. stopnia i ozon nad zlewnią Prądnika

Aktualizacja (31 lipca): IMGW podniósł stopień ostrzeżenia. Zbiorcze ostrzeżenie nr 193, opublikowane m.in. przez gminę Sułoszowa, obejmuje 3. stopniem upału powiat krakowski, Kraków, a także powiaty miechowski, olkuski, chrzanowski, oświęcimski, proszowicki i wadowicki — od czwartku 30 lipca od godz. 21.16 do soboty 1 sierpnia do godz. 20.00. Prognoza: 31–36°C w dzień i 18–22°C nocą, prawdopodobieństwo 90 procent; te same wartości podał w swoim komunikacie Urząd Gminy Wielka Wieś. Nowy alert zastąpił wcześniejsze ostrzeżenie nr 191 (2. stopień), które gmina Zielonki podawała z ważnością do piątku do godz. 20.00 — czyli krótszą o dobę.

Dłużej gorąco ma być na wschodzie województwa: dla powiatów bocheńskiego, brzeskiego, dąbrowskiego, myślenickiego, tarnowskiego, wielickiego i Tarnowa 3. stopień obowiązuje aż do 5 sierpnia do godz. 20.00, z temperaturą do 37°C. To obszar poza zlewnią Prądnika — u nas ostrzeżenie kończy się w sobotę wieczorem, choć IMGW zastrzega, że alerty mogą być aktualizowane.

Do upału doszedł ozon

Regionalny Wydział Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Krakowie wydał w piątek powiadomienie o ryzyku przekroczenia jednogodzinnego poziomu informowania dla ozonu (180 μg/m³). Zagrożenie ma trwać od godz. 12.30 do 19.00 w dniu 31 lipca i obejmuje powiaty krakowski, chrzanowski i wadowicki — łącznie ok. 578 tys. mieszkańców. Ozon przy gruncie powstaje z zanieczyszczeń pod wpływem wysokiej temperatury, silnego nasłonecznienia i słabego wiatru, czyli dokładnie takiej pogody, jaka utrzymuje się nad zlewnią.

Skutki to podrażnienie dróg oddechowych i oczu, kaszel, płytki oddech, bóle głowy i klatki piersiowej, u części osób napady duszności. Inspektorat zaleca wszystkim unikanie intensywnego wysiłku na zewnątrz i ograniczenie przebywania na otwartej przestrzeni, a osobom starszym, dzieciom, kobietom w ciąży, osobom z obniżoną odpornością i przewlekle chorym na drogi oddechowe — pozostanie w pomieszczeniach, dostęp do leków i śledzenie bieżących pomiarów na portalu GIOŚ.

Jak przejść przez te dni

Prace w ogrodzie, bieganie i roboty na zewnątrz najlepiej przenieść na wczesny ranek lub wieczór — przy podwyższonym ozonie dotyczy to zwłaszcza popołudnia. Podstawa to nawodnienie: dużo niegazowanej wody, bez kawy, słodkich napojów i alkoholu. Okna i żaluzje warto zamykać w ciągu dnia od strony nasłonecznionej, a otwierać dopiero nocą, gdy temperatura spada do 18–22°C.

Osobnej uwagi wymagają seniorzy. Osoby starsze często przyjmują większe ilości leków, a przy odwodnieniu ich stężenie w organizmie może wzrosnąć do poziomu groźnego dla zdrowia — stąd zalecenie stałej kontroli samopoczucia i kontaktu z lekarzem. Dzieciom trzeba zapewnić lekką odzież z czapeczką, osłonę nad wózkiem i letnie, nie zimne napoje.

Nigdy nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie — temperatura wewnątrz potrafi dojść do 50–60°C. Zwierzęta potrzebują stałego dostępu do świeżej wody w cieniu; kaganiec musi pozwalać psu na otwarcie pyska. Zawroty głowy, osłabienie, silne pragnienie i ból głowy to sygnały, przy których trzeba dzwonić pod numer alarmowy.

W Krakowie od środy 29 lipca działają kurtyny wodne i pitniki z kranowianką — ich wykaz i pełną listę zaleceń miasto opublikowało w komunikacie na krakow.pl.